सिलिकॉन रबर आणि EPDM मध्ये काय फरक आहे?

वापरण्यासाठी रबर निवडताना, अनेक अभियंत्यांना सिलिकॉन किंवा EPDM यांपैकी एकाची निवड करावी लागते. साहजिकच आमची पसंती सिलिकॉनला आहे(!) पण या दोन्हींची एकमेकांशी तुलना कशी करता येईल? EPDM म्हणजे काय आणि जर तुम्हाला या दोन्हींपैकी एकाची निवड करायची असेल, तर तुम्ही निर्णय कसा घ्याल? येथे EPDM बद्दल आमचे एक संक्षिप्त मार्गदर्शन आहे…

 

ईपीडीएम म्हणजे काय?

EPDM म्हणजे इथिलीन प्रोपिलीन डायीन मोनोमर्स आणि हा एक प्रकारचा उच्च घनतेचा कृत्रिम रबर आहे. तो सिलिकॉनइतका उष्णतारोधक नाही, परंतु १३०°C पर्यंतचे उच्च तापमान सहन करू शकतो. त्यामुळे, औद्योगिक, बांधकाम आणि ऑटोमोटिव्ह यांसारख्या विविध उद्योगांमध्ये त्याचा एक घटक म्हणून वापर केला जातो. कमी तापमानात, EPDM -४०°C वर ठिसूळ होतो.

EPDM हे बाहेरील वापरासाठीचे रबर म्हणूनही लोकप्रिय आहे, कारण ते आम्ल आणि अल्कलीसह हवामानातील बदलांना प्रतिरोधक आहे. त्यामुळे, त्याचा वापर सामान्यतः खिडक्या आणि दारांचे सील किंवा वॉटरप्रूफिंग शीट्स यांसारख्या वस्तूंसाठी केला जातो.

EPDM मध्ये घर्षण, काप वाढणे आणि फाटण्यास चांगला प्रतिकार करण्याची क्षमता देखील आहे.

 

सिलिकॉन आणखी काय देऊ शकते?
सिलिकॉन आणि EPDM मध्ये उत्कृष्ट पर्यावरणीय प्रतिकारशक्तीसारखी अनेक वैशिष्ट्ये समान असली तरी, त्यांच्यात अनेक महत्त्वपूर्ण फरक देखील आहेत आणि खरेदीचा निर्णय घेताना हे फरक लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे.

सिलिकॉन हे कार्बन, हायड्रोजन, ऑक्सिजन आणि सिलिकॉन यांचे मिश्रण आहे आणि या मिश्रणामुळे असे अनेक फायदे मिळतात जे EPDM मध्ये मिळत नाहीत. सिलिकॉन खूप जास्त उष्णता-प्रतिरोधक आहे, ते आपले भौतिक गुणधर्म टिकवून ठेवत २३०°C पर्यंतचे तापमान सहन करू शकते. इतकेच नाही, तर ते एक निर्जंतुक इलॅस्टोमर देखील आहे आणि त्यामुळे अन्न व पेय उद्योगांमध्ये ते लोकप्रिय आहे. कमी तापमानातही सिलिकॉन EPDM पेक्षा सरस ठरते आणि -६०°C पर्यंत ते ठिसूळ होत नाही.

सिलिकॉन हे EPDM पेक्षा जास्त ताणले जाते आणि त्यात अधिक प्रसरणशीलता असते. तसेच, ते EPDM प्रमाणेच फाटण्यास प्रतिरोधक असेल अशा प्रकारे तयार केले जाऊ शकते. या दोन्ही बाबींमुळे, सौर पॅनेल आणि लॅमिनेटेड फर्निचर तयार करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या यंत्रांमध्ये (ज्यांना अनेकदा 'व्हॅक्यूम फॉर्मिंग मशीन्स' म्हटले जाते) व्हॅक्यूम मेम्ब्रेन म्हणून वापरण्यासाठी ते आदर्श ठरते.

सिलिकॉन हा एक अधिक स्थिर इलॅस्टोमर आहे आणि त्यामुळे खरेदीदारांना वाटते की, अधिक सुरक्षित दीर्घकालीन उपाय म्हणून सिलिकॉन अधिक चांगला आहे. जरी सिलिकॉन दोन्हींपैकी अधिक महाग मानला जात असला तरी, EPDM चे आयुर्मान अनेकदा सिलिकॉनपेक्षा कमी असते आणि त्यामुळे वापरादरम्यान ते अधिक वेळा बदलावे लागते. याचा परिणाम म्हणून दीर्घकालीन खर्च सिलिकॉनपेक्षा जास्त होतो.

शेवटी, जरी EPDM आणि सिलिकॉन दोन्ही उच्च तापमानात जास्त काळ तेलात ठेवल्यास फुगतात, तरी सिलिकॉनमध्ये सामान्य तापमानात खाद्यतेलांना प्रतिकार करण्याची क्षमता असते, म्हणूनच खाद्यतेल प्रक्रियेमध्ये प्रक्रिया यंत्रसामग्रीसाठी सील आणि गॅस्केट म्हणून त्याचा वापर केला जातो.

 

दोघांपैकी निवड कशी करावी?
जरी ही छोटी मार्गदर्शिका या दोन्हींमधील काही फरकांचा केवळ सारांश देत असली तरी, तुम्हाला कोणता रबर हवा आहे हे ठरवण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे त्याच्या वापराचा उद्देश आणि नेमका उपयोग समजून घेणे. तुम्ही त्याचा वापर कसा करू इच्छिता, तो कोणत्या परिस्थितीत वापरला जाईल आणि तुम्हाला त्याच्याकडून कशी कामगिरी अपेक्षित आहे, हे ओळखल्यास तुम्हाला कोणता रबर निवडावा याबद्दल अधिक स्पष्ट दृष्टी मिळेल.

तसेच, सामग्रीला सहन करावी लागणारी ताकद, लवचिकता आणि वजन यांसारख्या बाबींचाही विचार करणे महत्त्वाचे आहे, कारण हे घटक देखील निर्णायक ठरू शकतात. जेव्हा तुमच्याकडे ही माहिती असेल, तेव्हा आमचे 'सिलिकॉन रबर विरुद्ध EPDM' वरील सर्वसमावेशक मार्गदर्शक तुम्हाला तुमचा अंतिम निर्णय घेण्यासाठी आवश्यक असलेली सखोल माहिती देऊ शकेल.

जर तुम्हाला तुमच्या प्रकल्पाच्या गरजांबद्दल आमच्या टीममधील कोणाशी चर्चा करायची असेल, तर कोणीतरी नेहमी उपलब्ध असेल. फक्त आमच्याशी संपर्क साधा.